-



DONIOSY czyli tzw. "PRASÓWKA" - 2026 SIERPIEŃ
* SPIS < STRONA GŁÓWNA < NOWOŚCI < KALENDARZ








,
dodane - 20.08.2026



DĄBROWA GÓRNICZA


OBCHODY ROCZNICY LIKWIDACJI ODDZIAŁU AK ORDONA

Muzeum Miejskie „Sztygarka” ma zaszczyt zaprosić na obchody rocznicy likwidacji oddziału AK Ordona.

Uroczystość odbędzie się 7 września przy Pomniku (krzyżu) przy ul Strzemieszyckiej i Rudnej w Dąbrowie Górniczej o godz. 10.00.

GPS: 50.306168, 19.309656

Oddział Henryka Miltona był największym zgrupowaniem partyzanckim działającym na terenie naszego miasta. Powstał w 1941 r., początkowo należał do Narodowej Organizacji Wojskowej, później scalony z AK. Skupiał w swoich szeregach osoby, które były poszukiwane już przez Niemców. Początkowo jego działalności koncentrowała się na gromadzeniu zapasów, umundurowania i broni, z biegiem czasu rozszerzono ją o oczyszczanie terenu z konfidentów oraz prowadzenie dywersji gospodarczej. Jego liczebność szybko rosła i przekroczyła 30 ludzi a akcje swoim zasięgiem obejmowały tereny Zagłębia i Generalnego Gubernatorstwa aż pod Ojców. Do najśmielszych działań oddziału "Ordona" należało wykolejenie pociągu z rudą pomiędzy Sławkowem a Olkuszem oraz przejęcie 172 tys. marek w Sosnowcu z konwoju "Drezdner Banku". Aktywność oddziału wymusiła niemiecką kontrakcję. Poinformowane o przygotowaniach do niemieckiej obławy dowództwo śląskiego okręgu AK ostrzegło "Ordona", ten jednak, by ewakuować jak najwięcej zaopatrzenia, opóźnił opuszczenie obozu znajdującego się na pograniczu Strzemieszyc i Sławkowa o jeden dzień. Ta decyzja przypieczętowała los oddziału. 7 września 1943 r. obóz partyzantów został otoczony przez wojsko, policję i żandarmerię. Wywiązała się walka, w wyniku której wszyscy znajdujący się w obozie partyzanci zginęli, wraz z nimi zginął ich dowódca. Niemcy, za współpracę z ruchem oporu spalili dwa pobliskie gospodarstwa i zamordowali ich mieszkańców. Wyjątkowo brutalny los spotkał rodzinę Heliak, którą spalono żywcem w ich domu.

Ciała zabitych partyzantów zwieziono na skrzyżowanie ul. Strzemieszyckiej i Rudnej, gdzie mieszkańców zmuszono do identyfikacji zwłok. Dziś w tym miejscu znajduje się krzyż, który jest pamiątką po tym wydarzeniu.

10.00 - początek uroczystości, przywitanie gości,
10.10 - krótki wstęp historyczny,
10.15 - przemówienia zaproszonych gości,
10.25 - złożenie kwiatów i zniczy,
10.35 - zakończenie uroczystości.

,
dodane - 26.08.2026



DĄBROWA GÓRNICZA


OBCHODY ROCZNICY WYBORU ADAMA PIWOWARA NA PIERWSZEGO PREZYDENTA DĄBROWY GÓRNICZEJ

Muzeum Miejskie „Sztygarka” ma zaszczyt zaprosić na obchody rocznicy wyboru Adama Piwowara na pierwszego Prezydenta Dąbrowy Górniczej.
Uroczystość odbędzie się 11 września przy grobie Adama Piwowara na cmentarzu przy ul.Starocmentarnej w Dąbrowie Górniczej o godz. 9.00.

GPS: 50.315450, 19.204443

11 września 1917 r. Adam Piwowar został wybrany pierwszym Prezydentem Dąbrowy. Urodzony 29 października 1874 r. w Dąbrowie Górniczej, kończy najpierw Gimnazjum w Miechowie a następnie dąbrowską “Sztygarkę”. Po jej ukończeniu wyjeżdża na studia geologiczne do Szwajcarii. Tam włącza się w działalność niepodległościową prowadzoną przez PPS, gdzie występuje pod pseudonimem “Jan Krzemień”. Tuż po przyjeździe ze studiów zostaje w kwietniu 1903 r. aresztowany i uwięziony, by w czerwcu 1904 r. zostać skazanym na 3 lata zesłania do Guberni archangielskiej. W 1905 r. małżeństwo wraca do Dąbrowy, gdzie Piwowar angażuje się w działalność naukowo-kulturalną
18 sierpnia 1916 r. Dąbrowa otrzymuje prawa miejskie, pierwszym burmistrzem zostaje Edward Kosiński. Na skutek wprowadzenia na terenach okupowanych samorządu powiatowego, pojawia się w Dąbrowie urząd Prezydenta, w ten sposób pierwszym prezydentem miasta zostaje Adam Piwowar. Pełni tą funkcję przez dwie kadencję do 1923 r. Zmarł 1 lutego 1939 r.

9.00 - początek uroczystości, przywitanie gości,
9.10 - krótki wstęp historyczny,
9.15 - przemówienia zaproszonych gości,
9.25 - złożenie kwiatów i zniczy,
9.35 - zakończenie uroczystości.