UROCZYSTOŚCI ZWIĄZANE Z OBCHODAMI ROCZNICY ZAKOŃCZENIA WOJNY POLSKO-BOLSZEWICKIEJ 1920

25 kwietnia 1920 r. Wojsko Polskie wraz z Armią Czynną Ukraińskiej Republiki Ludowej rozpoczęło ofensywę przeciwko siłom Armii Czerwonej na Ukrainie, wyprzedzając uderzenie bolszewickie. W efekcie działań sił sojuszniczych, 7 maja zdobyty zostaje Kijów. Wojska bolszewickie unikają rozbicia i wycofują się w głąb Ukrainy.

26 maja do kontrofensywy ruszają Bolszewicy, w efekcie ich działań polskie dowództwo podejmuje decyzję o odwrocie z Ukrainy. Prawdziwa katastrofa rozpoczęła się 4 lipca, wtedy to do uderzenia ruszyły skoncentrowane na Białorusi wojska marszałka Tuchaczewskiego. Front polski się załamał, a Bolszewicy ścigający wycofujących się Polaków zagarniali kolejne terytoria. W sierpniu 1920 r. nad niepodległością młodej Polski zawisło ogromne niebezpieczeństwo. Los odwróciła udana ofensywa marszałka Piłsudskiego znad Wieprza, która odwróciła losy wojny, a polskie zwycięstwo w konflikcie przypieczętował sukces w bitwie nad Niemnem stoczonej w dniach 20-26 września 1920 r. 18 marca 1921 r. obie strony podpisały w Rydze pokój kończący zmagania wojenne, którego rocznicę obchodzimy właśnie dzisiaj.

Bratnia mogiła, przy której odbywać się będzie uroczystość została odnowiona w 2025 r. z inicjatywy Muzeum Miejskiego "Sztygarka" w ramach dotacji otrzymanej z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz wsparciu Gminy Dąbrowa Górnicza. W kwaterze spoczywają żołnierze polscy, którzy zmarli w szpitalu w Dąbrowie Górniczej. Muzeum udało w powiększyć znaną wcześniej listę 33 zmarłych do 47 nazwisk.

Uroczystości rozpoczną się dnia 18 marca 2026 r o godzinie 12.00 na cmentarzu przy ul. 11 Listopada.

Program uroczystości rocznicowej:

12.00 - początek uroczystości, przywitanie gości,
12.10 - krótki wstęp historyczny,
12.15 - przemówienia zaproszonych gości,
12.25 - złożenie kwiatów i zniczy,
12.35 - zakończenie uroczystości.

UROCZYSTOŚCI ZWIĄZANE Z DNIEM PAMIĘCI OFIAR ZBRODNI KATYŃSKIEJ

Muzeum Miejskie "Sztygarka" ma zaszczyt zaprosić na uroczystości związane z Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Całość uroczystości odbędzie się przy obelisku poświęconym ofiarom zbrodni katyńskiej przy ul. Piłsudskiego, obok Komendy Miejskiej Policji.

Rozpocznie się ona 13 kwietnia o godzinie 10.00 . Następnie delegacja Muzeum uda się na Górkę Gołonoską, pod obelisk znajdujący się przy parafii św. Antoniego.

17 września 1939 r. Związek Radziecki atakuje walczącą z Niemcami Polskę. W wyniku działań Armii Czerwonej w niewoli znalazło się ponad 200 000 polskich żołnierzy. Większość szeregowych wkrótce po zakończeniu działań wojennych zwolniono, jednak władze sowieckie podjęły decyzję o zatrzymaniu dalej w niewoli oficerów. Osadzono ich w obozach Starobielsku (3900 osób) i Kozielsku (4500 osób). W wyniku aneksji wschodnich kresów Rzeczypospolitej przez ZSRR w obozach znaleźli się również policjanci, żandarmi czy funkcjonariusze Służby Więziennej. Byli oni przetrzymywani w obozie w Ostaszkowie (6300 osób). 5 marca 1940 szef NKWD Ławrientij Beria zwrócił się do Biura Politycznego z propozycją rozstrzelania wszystkich przetrzymywanych jeńców. Jeszcze tego samego dnia, Biuro Polityczne, w którym pierwsze skrzypce odgrywał Stalin zatwierdziło propozycję Berii. Egzekucję przeprowadzono w kwietniu i maju 1940. W ich trakcie w Smoleńsku. Kalininie i Charkowie zamordowano strzałem w tył głowy 14 514 oficerów Wojska Polskiego i innych służb mundurowych. Dodatkowo w ramach tej samej akcji śmierć poniosło 7305 więźniów, obywateli polskich, przetrzymywanych w radzieckich więzieniach.

10.00 - Spotkanie przy obelisku poświęconym ofiarom zbrodni katyńskiej przy ul. Piłsudskiego, obok Komendy Miejskiej Policji
- powitanie gości
- wstęp historyczny
- złożenie kwiatów

10.30 - Spotkanie pod obeliskiem na Górce Gołonoskiej
- złożenie kwiatów

Organizator: Muzeum