-


FABRYKA KOTŁÓW PAROWYCH
Tow. Akcyjne Zakładów Kotlarskich i Mechanicznych

     
         
    * GOSPODARKA < PRZEMYSŁ < PRZEMYSŁ MECHANICZNY < ZAKŁADY MECHANICZNE  
    * SPIS < STRONA GŁÓWNA < NOWOŚCI  
   


20070423 DG - Centrum. ul. Kościuszki. Hale fabryczne "Defum". Widok z budynku przy ul. Kościuszki 9. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)

20070423 DG - Centrum. ul. Kościuszki. Hale fabryczne "Defum". Widok z budynku przy ul. Kościuszki 9. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)


|:
OPIS i HISTORIA
|:
NA STARYCH MAPACH

 
         
     
 


 
         
 

-
OPIS i HISTORIA ^^ DO GÓRY ^^vv W DÓŁ vv

   
 
19760401 DG - Dąbrowska Fabryka Obrabiarek "Defum". (FOTO: "Dąbrowa Górnicza" - Wydawnictwo "Śląsk" Katowice - 1976)
19800520 DG - Dąbrowska Fabryka Obrabiarek "Defum". (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)
20051012 DG - Centrum. Ulica Kościuszki. Alekka przy zakładach Defum w kierunku stacji PKP. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)
20051012 DG - Centrum. Ulica Kościuszki. Alekka przy zakładach Defum w kierunku stacji PKP. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)
20051012 DG - Centrum. Ulica Kościuszki. Parking Defum. Miejsce, gdzie znajdowała sie tablica pamiątkowa poświęcona patronowi zakładu, Stanisławowi Krzynówkowi. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)
20051012 DG - Centrum. Ulica Kościuszki. Parking Defum. Miejsce, gdzie znajdowała sie tablica pamiątkowa poświęcona patronowi zakładu, Stanisławowi Krzynówkowi. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)
20070423 DG - Centrum. ul. Kościuszki. Hale fabryczne "Defum". Widok z budynku przy ul. Kościuszki 9. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)
20070423 DG - Centrum. ul. Kościuszki. Hale fabryczne "Defum". Widok z budynku przy ul. Kościuszki 9. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)


Fabryka założona w 1882 roku przez R. Farkaca i S-ka.

Pracowała głównie na potrzeby zakładów produkujących urządzenia cukiernicze.

Po wykupieniu fabryki przez A. Braunsteina, jako wspólnik w 1885 r. dołączył znany fabrykant z Pilzna, Emil Skoda (założyciel fabryki samochodów w Czechach). Wkrótce dąbrowska fabryka zostaje odsprzedana, a nowymi właścicielami zostają W. Fitzner i K. Gamper, przemysłowcy z Sosnowca.

W 1897 roku przekształcają ją w
"Towarzystwo Akcyjne Zakładów Kotlarskich i Mechanicznych FITZNER i GAMPER".
Firma ta posiada przedstawicielstwa w Warszawie, Łodzi oraz w kilku największych miastach cesarstwa. Należy do jednej z największych spółek akcyjnych w kraju.

Dąbrowski zakład w sile 100 KM odgrywał nieznaczną rolę w porównaniu z centralą w Sosnowcu o sile 900 KM. Obydwa zakłady produkowały kotły parowe, podgrzewacze wody, aparaty do oczyszczania wody, przewody rurowe i inne elementy budowlane. Zakład zajmował się budową wieży wyciągowych dla kopalń, maszyn dla cukrowni, papierni, gorzelni i fabryk chemicznych. Dodatkowo produkowano urządzenia hutnicze i górnicze, jak wagoniki i kolejki linowe oraz łańcuchowe. Budowano również wielkie piece dla hutnictwa.

W dąbrowskim zakładzie nie zatrudniano kobiet, natomiast udział chłopców w wieku 15-17 lat, w latach 1900-1913 stanowił około 5%.

Pomieszczenia fabryczne były dość przestronne i wyposażone w wentylację oraz oświetlenie elektryczne, co nie było dość częste na początku XX wieku. Na miejscu znajdowała się również stała pomoc lekarska.

Fabryka Maszyn produkowała cylindry i odlewy dla pierwszej w Polsce "Fabryki Lokomotyw" w pobliskim Chrzanowie.

Od 1928 roku fabryka wchodzi w skład spółki
"Zjednoczone Fabryki Maszyn, Kotłów i Wagonów L. Zieleniewski i Fitzner-Gamer S.A.".
Od tego czasu w dąbrowskich zakładach produkuje się obrabiarki oraz armatury parowe i wodne.

Przed II wojną światową zakład nosi nazwę "Babcock-Zieleniewski".

W okresie okupacji niemieckiej zakład został prawie doszczętnie zdewastowany, poprzez wywiezienie przez Niemców prawie wszystkich cenniejszych urządzeń i części maszyn.
Pomimo zniszczeń, zakład podjął produkcję już w styczniu 1945 roku.
Z polecenia Rady Zakładowej, kierownictwo powierzono inżynierowi Tadeuszowi Furdynowi. W marcu 1945 roku, zakład przekazał Departamentowi Uzbrojenia 10 nowych obrabiarek. Oprócz produkcji obrabiarek, zakład wykonywał również naprawy i remonty czołgów na potrzeby Ludowego Wojska Polskiego. W listopadzie 1945 roku w Fabryce pracowało 650 robotników, w tym 100 kobiet.

Zakład przyjmuje nazwę
"Dąbrowska Fabryka Obrabiarek" "Defum" im. Stanisława Krzynówka.

   
         
    -
NA STARYCH MAPACH ^^ DO GÓRY ^^_=^ POWRÓT NA POCZĄTEK TEJ STRONY ^=_
   
 




       
 
1863 - Dąbrowa i okolice


1907 - Górny Śląsk. (Schlesien - Verbreitung Der Polen) wyd. Niemcy (fragment)


1908 - Dąbrowa. Austriacka mapa sztabowa

 
1910 - Monarchia Austiacko-Węgierska. wyd. Austria (fragment)


1911 - Okolice Dąbrowy


1911 - Okolice Dąbrowy

 
1914 - Pustynia Błędowska. (Olkusz Spezialkarte). wyd. Niemcy


1915 - Okolice Dąbrowy na mapie Wojskowego Instytutu Geograficznego


1916 - Okolice Dąbrowy na mapie szkicowej

 
1916 - Okolice Dąbrowy na mapie szkicowej


1916 - Mapa Galicji. wyd. Austria (fragment)


1917 - Dąbrowa Górnicza. Niemiecka mapa sztabowa

 
1918 - Dąbrowa Górnicza. Plan szkicowy miasta


1918 - Mapa Dąbrowskiego Zagłębia Węglowego


1918 - Samochodowa mapa Królestwa Polskiego

 
1919 - Dąbrowa Górnicza. Plan osiedli Towarzystwa Franko-Polskiego (fragment)


1925 - Atlas samochodowy Westermana. wyd. Niemcy (fragment)


1926 - Dąbrowa Górnicza na mapie Zagłębia Dąbrowskiego

 
1927 - Szkicowy plan Miasta Dąbrowa Górnicza


1928 - Powszechny atlas geograficzny Polski. Mapa polityczna. Wyd. Romer (fragment)


1929 - Pustynia Błędowska i okolice. Mapa sztabowa. Wyd. WIG

 



1930 - Plan Miasta Dąbrowa Górnicza (fragment)


1930 - Okolice Dąbrowy Górniczej. Fragment Mapy Powiatu Będzińskiego (wyd. Księgarnia Adolfa Żmigroda w Będzinie)

 
1930 - Dąbrowa Górnicza i okolice. Mapa sztabowa. Wyd. WIG


1931 - Mapa sieci kolejowej RP. wyd TKK RUCH (fragment)


1931 - Zagłębie Węglowe. Mapa sieci kolejowej RP. wyd TKK RUCH

 
1933 - Dąbrowa Górnicza i okolice. Mapa sztabowa. Wyd. WIG


1937 - Górny Śląsk. Niemiecki atlas drogowy (fragment)


1937 - Górny Śląsk. Niemiecki atlas drogowy

 
1938 - Mapa Polski. Wyd. Lipsk - Niemcy


1938 - Małopolska. Mapa komunikacyjna (fragment)


1939 - Dąbrowa Górnicza. Niemiecki plan wodociągów

 
1942 - Dąbrowa Górnicza i okolice. Mapa sztabowa. Wyd. WIG


1942 - III Rzesza Niemiecka. Dąbrowa Górnicza i okolice. Mapa sztabowa (fragment)


1942 - Górny Śląsk. (Oberschlesien Bezirk Troppau - fragment)

 



1946 - Polska. Mapa samochodowa. Wyd. WIG (fragment)


Plan miasta - sektor 13

       


   
         
         
 


aktualizacja : wtorek, 23 październik 2007.
<< SPIS TREŚCI - TOP <<POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ_=^ POWRÓT NA POCZĄTEK TEJ STRONY ^=_ << WRÓĆ - Przemysł w DG - MASZYNOWY <<

Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i powielanie wyłącznie za zezwoleniem autora.