-


DĄBROWSKA FABRYKA MASZYN
DĄBROWSKA FABRYKA OBRABIAREK "DEFUM"

     
         
    * GOSPODARKA < PRZEMYSŁ < PRZEMYSŁ MECHANICZNY < ZAKŁADY MECHANICZNE  
    * SPIS < STRONA GŁÓWNA < NOWOŚCI  
   


19760401 DG - Dąbrowska Fabryka Obrabiarek "Defum". (FOTO: "Dąbrowa Górnicza" - Wydawnictwo "Śląsk" Katowice - 1976)

20070423 DG - Centrum. ul. Kościuszki. Hale fabryczne "Defum". Widok z budynku przy ul. Kościuszki 9. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)


|:
OPIS i HISTORIA
|:
NA STARYCH MAPACH
|:
WWW

 
         
     
 


 
         
 

-
OPIS i HISTORIA ^^ DO GÓRY ^^vv W DÓŁ vv

   
 
19760401 DG - Dąbrowska Fabryka Obrabiarek "Defum". (FOTO: "Dąbrowa Górnicza" - Wydawnictwo "Śląsk" Katowice - 1976)
19800520 DG - Dąbrowska Fabryka Obrabiarek "Defum". (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)

20051012 DG - Centrum. Ulica Kościuszki. Alekka przy zakładach Defum w kierunku stacji PKP. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)
20051012 DG - Centrum. Ulica Kościuszki. Alekka przy zakładach Defum w kierunku stacji PKP. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)
20051012 DG - Centrum. Ulica Kościuszki. Parking Defum. Miejsce, gdzie znajdowała sie tablica pamiątkowa poświęcona patronowi zakładu, Stanisławowi Krzynówkowi. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)
20051012 DG - Centrum. Ulica Kościuszki. Parking Defum. Miejsce, gdzie znajdowała sie tablica pamiątkowa poświęcona patronowi zakładu, Stanisławowi Krzynówkowi. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)

20070423 DG - Centrum. ul. Kościuszki. Hale fabryczne "Defum". Widok z budynku przy ul. Kościuszki 9. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)
20070423 DG - Centrum. ul. Kościuszki. Hale fabryczne "Defum". Widok z budynku przy ul. Kościuszki 9. (FOTO: Dariusz Nowak - nddg)


Fabryka założona w 1882 roku przez R. Farkaca i S-ka.

Pracowała głównie na potrzeby zakładów produkujących urządzenia cukiernicze.

Po wykupieniu fabryki przez A. Braunsteina, jako wspólnik w 1885 r. dołączył znany fabrykant z Pilzna, Emil Skoda (założyciel fabryki samochodów w Czechach). Wkrótce dąbrowska fabryka zostaje odsprzedana, a nowymi właścicielami zostają W. Fitzner i K. Gamper, przemysłowcy z Sosnowca.

W 1897 roku przekształcają ją w
"Towarzystwo Akcyjne Zakładów Kotlarskich i Mechanicznych FITZNER i GAMPER".
Firma ta posiada przedstawicielstwa w Warszawie, Łodzi oraz w kilku największych miastach cesarstwa. Należy do jednej z największych spółek akcyjnych w kraju.

Dąbrowski zakład w sile 100 KM odgrywał nieznaczną rolę w porównaniu z centralą w Sosnowcu o sile 900 KM. Obydwa zakłady produkowały kotły parowe, podgrzewacze wody, aparaty do oczyszczania wody, przewody rurowe i inne elementy budowlane. Zakład zajmował się budową wieży wyciągowych dla kopalń, maszyn dla cukrowni, papierni, gorzelni i fabryk chemicznych. Dodatkowo produkowano urządzenia hutnicze i górnicze, jak wagoniki i kolejki linowe oraz łańcuchowe. Budowano również wielkie piece dla hutnictwa.

W dąbrowskim zakładzie nie zatrudniano kobiet, natomiast udział chłopców w wieku 15-17 lat, w latach 1900-1913 stanowił około 5%.

Pomieszczenia fabryczne były dość przestronne i wyposażone w wentylację oraz oświetlenie elektryczne, co nie było dość częste na początku XX wieku. Na miejscu znajdowała się również stała pomoc lekarska.

Fabryka Maszyn produkowała cylindry i odlewy dla pierwszej w Polsce "Fabryki Lokomotyw" w pobliskim Chrzanowie.

Od 1928 roku fabryka wchodzi w skład spółki
"Zjednoczone Fabryki Maszyn, Kotłów i Wagonów L. Zieleniewski i Fitzner-Gamer S.A.".
Od tego czasu w dąbrowskich zakładach produkuje się obrabiarki oraz armatury parowe i wodne.

Przed II wojną światową zakład nosi nazwę "Babcock-Zieleniewski".

W okresie okupacji niemieckiej zakład został prawie doszczętnie zdewastowany, poprzez wywiezienie przez Niemców prawie wszystkich cenniejszych urządzeń i części maszyn.
Pomimo zniszczeń, zakład podjął produkcję już w styczniu 1945 roku.
Z polecenia Rady Zakładowej, kierownictwo powierzono inżynierowi Tadeuszowi Furdynowi. W marcu 1945 roku, zakład przekazał Departamentowi Uzbrojenia 10 nowych obrabiarek. Oprócz produkcji obrabiarek, zakład wykonywał również naprawy i remonty czołgów na potrzeby Ludowego Wojska Polskiego. W listopadzie 1945 roku w Fabryce pracowało 650 robotników, w tym 100 kobiet.

Zakład przyjmuje nazwę
"Dąbrowska Fabryka Obrabiarek" "Defum" im. Stanisława Krzynówka.

Produkuje się tutaj proste technicznie tokarki uniwersalne, wiertarko-frezarki i gwinciarki. W 1950 roku w zakładzie wyprodukowano 35 tokarek-karuzelówek i 80 wiertarko-frezarek. W 1965 roku wyprodukowano 41 tokarek karuzelówek i 211 wiertarko-frezarek. Przez te 15 lat, wartość produkcji została potrojona.

W 1962 roku do zakładu przyłączono "Szopienicką Fabrykę Obrabiarek".
W DFO czynne były oddziały: obróbki mechanicznej ciężkiej, obróbki mechanicznej lekkiej oraz montażu.

Od 1964 roku w miejsce przestarzałych modeli obrabiarek CWC i HWC, podjęto produkcję nowszych technologicznie obrabiarek WFA-80 i WFA-100.

W 1966 roku zakład pozyskał pokaźne środki finansowe, dzięki którym wybudowano nową halę montażową wraz z zapleczem socjalnym, a w latach 1969-71, nowoczesny biurowiec wraz z pomieszczeniami dla biura konstrukcyjnego. Przebudowano też główną halę produkcyjną.

Od 1970 roku "Dąbrowska Fabryka Obrabiarek" została włączona do
"Kombinatu Obrabiarek Ciężkich" "PONAR-PORUM" w Porębie koło Zawiercia.

W 1973 roku wartość produkcji była około pięciokrotnie wyższa niż w roku 1950. W 1974 roku zlikwidowano położoną na terenie zakładu starą odlewnię.

Dąbrowska Fabryka produkuje tokarki karuzelowe oraz wiertarko-frezarki.
Szczególne znaczenie miały sterowane numerycznie wiertarko-frezarki typu WFE-80, WFE-100, WFE-150, ciężkie wiertarko-frezarki pyłowe WHB-150 oraz licencyjne wiertarko-frezarki AD-100, AD-115, AD-125, na licencji włoskiej firmy Cerutti.

Obrabiarki z Dąbrowy były eksportowane do wielu krajów świata, miedzy innymi na bardzo wymagające rynki w USA, Anglii, Niemiec i Japonii.

Prowadzono dalsze prace nad rozbudową zakładu w rejonie ulic Konopnickiej i Kościuszki. Adaptowano halę po dawnej odlewni na halę obróbki cieplnej i mechanicznej.

Do roku 1973 zakład posiadał własną szkołę zawodową, która miała za zadanie dostarczać młodych wykwalifikowanych pracowników, oraz własną orkiestrę dętą.

20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg) 20100331 DG - Reden. ul. Graniczna 21. Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej. Protest pracowników Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek "Ponar-Defum". FOTO: Dariusz Nowak (nddg)

   
         
    -
NA STARYCH MAPACH ^^ DO GÓRY ^^vv W DÓŁ vv
   
 




       
 
1907 - Górny Śląsk. (Schlesien - Verbreitung Der Polen) wyd. Niemcy (fragment)


1908 - Dąbrowa. Austriacka mapa sztabowa


1910 - Monarchia Austiacko-Węgierska. wyd. Austria (fragment)

 
1911 - Okolice Dąbrowy


1915 - Okolice Dąbrowy na mapie Wojskowego Instytutu Geograficznego


1916 - Okolice Dąbrowy na mapie szkicowej

 
1916 - Mapa Galicji. wyd. Austria (fragment)


1917 - Dąbrowa Górnicza. Niemiecka mapa sztabowa


1918 - Dąbrowa Górnicza. Plan szkicowy miasta

 
1918 - Mapa Dąbrowskiego Zagłębia Węglowego


1918 - Samochodowa mapa Królestwa Polskiego


1919 - Dąbrowa Górnicza. Plan osiedli Towarzystwa Franko-Polskiego (fragment)

 
1925 - Atlas samochodowy Westermana. wyd. Niemcy (fragment)


1926 - Dąbrowa Górnicza na mapie Zagłębia Dąbrowskiego


1927 - Szkicowy plan Miasta Dąbrowa Górnicza

 
1928 - Powszechny atlas geograficzny Polski. Mapa polityczna. Wyd. Romer (fragment)





1929 - Pustynia Błędowska i okolice. Mapa sztabowa. Wyd. WIG

 
1930 - Plan Miasta Dąbrowa Górnicza (fragment)


1930 - Okolice Dąbrowy Górniczej. Fragment Mapy Powiatu Będzińskiego (wyd. Księgarnia Adolfa Żmigroda w Będzinie)


1930 - Okolice Dąbrowy Górniczej. Fragment Mapy Powiatu Będzińskiego (wyd. Księgarnia Adolfa Żmigroda w Będzinie)

 
1930 - Dąbrowa Górnicza i okolice. Mapa sztabowa. Wyd. WIG


1933 - Dąbrowa Górnicza i okolice. Mapa sztabowa. Wyd. WIG


1937 - Górny Śląsk. Niemiecki atlas drogowy (fragment)

 
1937 - Górny Śląsk. Niemiecki atlas drogowy


1937 - Górny Śląsk. Niemiecki atlas drogowy


1938 - Mapa Polski. Wyd. Lipsk - Niemcy

 
1938 - Małopolska. Mapa komunikacyjna (fragment)


1939 - Dąbrowa Górnicza. Niemiecki plan wodociągów


1942 - III Rzesza Niemiecka. Dąbrowa Górnicza i okolice. Mapa sztabowa (fragment)

 



1942 - Górny Śląsk. (Oberschlesien Bezirk Troppau - fragment)


1946 - Polska. Mapa samochodowa. Wyd. WIG (fragment)

 
1952 - Dąbrowa Górnicza. Powiat Będziński


1960 - Dąbrowa Górnicza. Plan miasta. Wyd. Hydrobudowa Poznań


1970 r. - Dąbrowa Górnicza - turystyczny plan miasta

 
1990 - Dąbrowa Górnicza. Województwo Katowickie


1993 - Dąbrowa Górnicza. Okręg katowicki


Plan miasta - sektor 13

       


   
         
         
 
 
 
-
INTERNET ^^ DO GÓRY ^^_=^ POWRÓT NA POCZĄTEK TEJ STRONY ^=_
   
         
         
         
         
 


aktualizacja : czwartek, 01 kwiecień 2010.
<< SPIS TREŚCI - TOP <<POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ_=^ POWRÓT NA POCZĄTEK TEJ STRONY ^=_ << WRÓĆ - Przemysł w DG - MASZYNOWY <<

Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i powielanie wyłącznie za zezwoleniem autora.